Agile en werkdruk

Agile werken is anders werken dan de oorspronkelijke projectmethodieken. Het vindt zijn oorsprong in de ICT, met name uit de hoek van de softwareontwikkeling. Het basisprincipe gaat uit van meer sturing vanuit de teams op de werkvloer en minder van bovenaf. Er is meer aandacht voor waarde voor de klant en directe feedback daarop. Agile werken is lenig werken; doelen kunnen makkelijk worden bijgesteld.

De organisatorische indeling van de teams bestaat uit een Product Owner als contactpersoon met de buitenwereld (stakeholders) die de ontwikkelkoers bepaalt in een backlog en teamleden, die stukjes van die backlog oppakken (de User Story’s) en uitvoeren in korte cycli (de sprints). De Scrum Master waakt over de voortgang en coacht waar nodig.

Tot zover weinig nieuws. Maar het op deze manier uitvoeren van Agile werken stoelt vaak op een rigide historische achtergrond. De organisatie is veranderd en ingericht volgens de Agile regels en men werkt conform deze Agile regels. In praktijk worden op deze manier projectmanagementregels vervangen door Agile regels.

Na een tijdje Agile werken zien we dat de teamleden lijden onder toegenomen werkdruk. De cycli van (vaak) twee-wekelijkse sprints valt te vergelijken met elke twee weken een voetbalwedstrijd spelen in de Champions League; de druk op presteren is enorm. Tijdens de dagelijkse voortgangsmeeting (de Stand Up) kijken alle teamleden mee met je vorderingen en vinden daar dan ook wat van. Deze openheid is overigens te prijzen; de medewerker die in een hoekje tien jaar zat te niksen valt op deze manier door de mand. Maar wel lastig als je het moeilijk vindt en de remmende factor bent.

Naast de dagelijkse monitoring van de werkzaamheden zien we een ander fenomeen. Mijn zoon kwam laatst verbolgen uit school. Hij zit in het Dalton-onderwijs, waar gewerkt wordt met weektaken.
Hij zei: ‘Toen ik meester vertelde dat ik al klaar was met mijn weektaak kreeg ik er gewoon nieuwe taken bij tot vrijdag!‘ Hij had graag even willen lezen, of tekenen of wat dan ook; hij wou het gevoel krijgen beloond te worden voor zijn harde werken. Het bleef uit.
Op het werk is het niet anders. De medewerker die uitstekend werk levert en zijn werk voor die sprint binnen de twee weken af heeft, krijgt van zijn Scrum Master nog snel even een nieuwe User Story, omdat het werk eerder af was en we immers lenig bijschakelen. Niks geen adem halen of beloond worden.

Agile werken is niet alleen een organisatorische verandering. Het op deze manier aanvliegen van deze manier van werken zal leiden tot een toenemende werkdruk met alle nare gevolgen van dien voor medewerkers. Meer werk in korte tijd onder meer toezicht en sociale controle van binnenuit de teams. Het zal leiden tot meer uitval, langzamer werken en minder motivatie.

● Agile werken draait natuurlijk ook om ontwikkeling van de medewerker. Zowel groeien in medezeggenschap als op werk (-technisch) vlak. De medewerker moet er wél de tijd voor krijgen en niet in de avonduren moeten bijspijkeren ten aanzien van zijn werkskills.
● Het maximaliseren van het werk is natuurlijk een goed uitgangspunt, maar daartegenover staat dat er vertrouwen moet zijn in de wil dat medewerkers dit uit zichzelf willen doen. Als dat vertrouwen er onvoldoende is zul je een omgeving moeten scheppen waarin dat wel kan. Schep dan gelijk rustmomenten waarin teamleden zichzelf ontwikkelen of zich opladen voor de nieuwe wedstrijd.
● Een team dat autonoom opereert is daarmee ook verantwoordelijk voor de lokale cultuur en daarmee ook verantwoordelijk voor de werkdruk. Werken is niet alleen  werken, maar ook belonen.
● Tot slot moeten teams met veel autonomie verantwoordelijkheid nemen dat ook het zwakste teamlid zich kan ontwikkelen en zich niet constant het zwakste teamlid voelt.

De focus op waarde ligt besloten in Agile werken. Het constant meer werk willen leveren en het liefst met constant minder mensen gaat veel meer over waste, een uitgangsprincipe van Lean werken. Beide gaan overigens prima samen, maar het ligt besloten in de rol van Scrum Master om de balans te vinden in werkdruk en waarde voor de klant én de medewerkers. Het zonder nadenken volproppen van sprints is dan geen goed uitgangspunt.