Veranderen. Dat willen we graag. Al heel lang vinden we stilstand achteruitgang, van het Engelse Splendid Isolation hadden we natuurlijk genoeg geleerd. Meedoen, vooruitgang. Verandering om continuïteit te waarborgen en vooral ook om te bezuinigen.

Wat is verandering?
Goed bezien is eigenlijk alles onderhevig aan constante verandering. Sartre leerde ons al dat als je naar iets kijkt, een moment later er veranderde omstandigheden zijn. Het object, de omgeving of jijzelf bent veranderd, al dan niet bewust. Het lichaam, het huis, de infrastructuur, de maatschappij, de machtsverhoudingen, het marktaandeel, het Heelal, alles verandert continu. Heraticlus had dat deels natuurlijk vele eeuwen daarvoor al verzonnen, een slordige eeuw daar weer na bondig door Plato samengevat met de woorden panta rhei; alles stroomt. Met het water in de beek, dat zich elk willekeurig tijdstip in een andere staat bevindt, als metafoor.

Veranderen in de praktijk.
change31Als alles dynamisch verandert zit er in wezen kop noch staart aan een verandering. Dit zie je helaas vaak terug bij veel bedrijven die het niet in de gaten hebben. Ze gaan gebukt onder het ene veranderingstraject na het andere. We veranderen immers heel vaak om van toestand A naar beoogde toestand B te komen, waarbij we er steevast vanuit gaan dat er na toestand B geen verandering meer optreedt. Veel verandertrajecten komen, uiteindelijk, wel aan bij toestand B. Maar inmiddels blijkt toestand C al wenselijk.

Bij het definiëren van veranderingen wordt vaak uitgegaan van problemen in plaats van zaken die goed gaan. Er wordt veel voorbijgegaan de kracht in de kern van het bedrijf, aan mensen en hun succesverhalen, drijfveren en motivaties. Sterker nog, menig verandering wekt weerstand. Paradoxaal genoeg lijken kunstmatige veranderingen vaak meer te kosten dan op te leveren. Waar aan de voorkant enig financieel succes wordt geboekt loopt het geld aan de achterkant weg door demotivatie en onduidelijke werkdoelen.

Veranderen valt dus nog niet mee en vaak is een frisse blik van buiten gewenst. Dan wordt er dus heel zichtbaar geld uitgegeven aan de gewenste verandering. Dit geld wordt gezien als investering, omdat de gewenste verandering (toestand B) geld moet opleveren. Meer winst of meer bezuiniging.

Anders veranderen.
Helaas hoor je niet veel dat er veranderd wordt om een betere werksfeer te creëren of om een collectieve prestatie te verbeteren. Ja, het is er heel soms wel, maar dan als toevallig bijproduct van de Business Case.

bedrijfscultuurStudies over arbeidssatisfactie en de essentie van bedrijfscultuur tonen aan dat bedrijven, die hier aandacht voor hebben, betere resultaten halen door sterkere teams en een betere heldere collectieve visie. Bovendien hebben ze minder last van vertrekkende werknemers en hebben een lager ziekteverzuim.

De manier waarop we veranderen en de frequentie van veranderen, daar draait het om. Hoewel termen als Human Capital Management en Appreciative Inquiry aan populariteit winnen, is de invoering bij bedrijven behoedzaam.

Conclusie.
Verandermanagement kunnen we inmiddels ook gewoon management noemen. Een goed bedrijf verandert immers net zo snel als de omgeving en is dus constant in beweging. Aandacht voor het menselijk aspect en een bedrijfscultuur, die krachten en doelen helder maakt, geeft ruimte voor gemotiveerd veranderen, een weg naar een letterlijk continuüm; een verzameling van alle mogelijkheden of waarden zonder onderbrekingen. Dynamisch reageren op de omgeving zou net het verschil kunnen maken om te overleven.

 

Gepubliceerd op managementsite.nl