Innoveer verstandig

Wij draaien, u vraagt
Ict begon met mensen die er morsig uitzagen, koeterwaals spraken en vierkante ogen hadden. Ict was een schimmig metier vol technische haarkloverijen. Later kwamen de mannen in pakken en verdween de morsige techneut naar de achtergrond. De voorsprong van ict werd alleen maar groter. Snelle ontwikkelingen creëerden een vraag. Een gigantische ‘me-too‘ reactie ontstond in het bedrijfsleven. Voordelen werden nog mooier verpakt en bedrijven hanteerden selffulfilling prophecy’s, die de waarheid creëerden dat ict-specialisten het allemaal wel wisten en het meedoen met de nieuwste technologieën het bedrijf op voorsprong bracht en wist te houden. Het zou anders uitpakken.

U vraagt, wij draaien
Toen bleek dat de beloofde Return On Investment uitbleef bij veel ict-investeringen, menig ict-project meer kostte dan begroot, en de personeelskosten van de ict-afdeling alleen maar groeiden, werden veel bedrijven wakker. De CIO werd onder de CFO geplaatst en ict kwam onder financieel toezicht te staan. Business units wilden zelf gaan bepalen wat de inhoud en de kosten waren van automatiseringstrajecten en beschouwden de ict-afdeling als een verlengde van facility.

Weer ging het mis. Business units binnen bedrijven bleken onvoldoende in staat om de juiste impact te bepalen van ict-techniek en verkeken zich op de benodigde ict-kennis, die weliswaar steeds breder verspreid was, maar dan op cruciale punten weer net niet diep genoeg ging. Projecten liepen uit, functionaliteit bleek moeilijk of niet haalbaar omdat de projecten soms zelfs tegengesteld belang hadden en bovenal bleef het budgettair probleem bestaan doordat de kosten niet daalden.

Wij vragen, wij draaien
Business en ict gingen samen om tafel. De ‘business-ict-gap’ leek daarmee beslecht en de term ‘alignment‘ werd blasé weggeblazen. Natúúrlijk was men aligned. En inderdaad zijn ict en business veel volwassener geworden. Ict-ers praten mee over bedrijfsvoering en hebben verstand van verandermanagement. Businessmanagers krijgen meer verstand van zaken en kunnen praten met ict. Er wordt in gezamenlijkheid beter gekeken welke cultuur en competenties het bedrijf heeft en wat de kernwaarden zijn. Waar is het bedrijf goed in en welke kant wil het op? Ict kan daarin zeker ondersteunen en meebeslissen, maar niet leiden.

Helder zien
Daarmee is het verhaal echter niet af. In gezamenlijkheid is nog niet gegarandeerd dat de juiste beslissingen worden genomen. Twee voorbeelden:

In een sciencefiction verhaal uit de TV-serie Star Trek zagen we een androïde die dingen kon zien die gewone mensen, met hun beperkte zintuigen, niet konden zien. De androïde zag vreemde wezens, die rond de mensen zwierven en ze allerlei ongemakken bezorgden. De slachtoffers konden niet vermoeden waar de pesterijen vandaan kwamen. In zekere zin zagen ze niet scherp, de androïde wel.
 
Een tevreden man verlaat de winkel met een nieuwe bril. Hij ziet ongekend scherp. Maar voor de aanschaf kwamen zijn neurale signalen uit zijn omgeving via zijn ogen gewoon aan in zijn hersenen. Op zijn manier, zonder een vergelijkend ander beeld uit het verleden, was zijn waarneming volledig. Dat is een cruciaal element. Dat het signaal door een sterke bijziendheid vervormd was wist hij niet. Hij dacht waarschijnlijk dat hij het scherp zag.

img_0619

Business ict alignment 2.0
Naast een mogelijke onvolledige waarneming als groep bestaat het gevaar van te snel inspringen op technische ontwikkelingen. Nieuwe technologiën als cloudcomputing, big data,
Internet of Things en VR/AR hebben nog steeds een hoog hype-gehalte, iedereen heeft er een mening over en iedereen moet meedoen.

Een paar jaar geleden stonden alle media bol van Het Nieuwe Werken. Op het moment is de term weliswaar niet verdwenen, maar heeft toch duidelijk aan populariteit ingeboet. Als je nu kijkt of de hele wereld al Nieuw Werkt, zoals de berichten ons destijds deden beloven, valt dat op zich nog wel mee. We staan ook nog steeds massaal in de file elke ochtend om acht uur, op weg naar kantoor. De chef stuurt vaak nog steeds niet op targets maar op aanwezigheid. Sterker nog, het in opkomst rakende Agile-werken met Scrum-teams werkt zelfs in de hand dat we elkaar weer meer fysiek opzoeken.

Bij introductie van nieuwe technologieën bestaat elke keer opnieuw het gevaar dat ict te ver voorop loopt, terwijl de rest van het bedrijf nog niet goed in kaart heeft of de mogelijkheden van die nieuwe technologie gewenst zijn en aan de verwachtingen (lees investeringen) zal voldoen. Opnieuw hoor je het signaal dat ict en business met een verschillende insteek naar informatie kijken.

Natuurlijk is innoveren overleven. Genoemde technische innovaties zijn de wereld aan het veranderen. Echter innoveren ze waarschijnlijk niet in het tempo en de omvang zoals sommige marketingkanonnen ons doen geloven. Niet bepaalt ict altijd de noodzaak of het tempo van verandering, hoewel veel mensen die werken in de ict dat wel graag willen beloven. De wedren naar Werkplek 4.0, Samenleving 5.0 of Innovatie 8.0 is niet zomaar gewonnen en valt ook niet te winnen.

Innoveren
Naast standaardisatie in het ict-landschap moeten de mogelijkheden van nieuwe technologie toegespitst zijn op úw situatie. Nieuwe projecten zullen scherp moeten voldoen aan een ‘must have’ criterium; aantoonbare toegevoegde waarde. Besluitvorming moet plaatsvinden op een goed onderbouwde Business Case, die ook gaandeweg het project steeds getoetst dient te worden. Benut mogelijkheden, wordt er geen slaafse volger van. Alleen organisatorische wijzigingen doorvoeren of alleen een ict-aanpassing implementeren zullen niet de beoogde toegevoegde waarde leveren. Het gaat er om dat veranderen en innoveren wél met beleid gebeurt. Vooruitgang moet je immers boeken op basis van wie je bent, hoe je daar kwam en waar je naar toe wilt. Laat je deze zaken los dan ben je eigenlijk bezig met een nieuw bedrijf.

Het zomaar aanschaffen van een cloud-omgeving is zinloos als je je de impact op je bedrijf niet realiseert of je niet weet hoe een transitie eruit ziet. Slechts het aanschaffen van een pakket IoT sensoren en de verzamelde gegevens ergens opslaan is weliswaar vernieuwend, maar als je niet weet wat je met al die gegevens moet doen dient het geen of een ondergeschikt doel. We spreken pas van Big Data of Data Management als je weet wélke gegevens je moet verzamelen en welke bewerking je op die gegevens wilt loslaten. Zo leidt informatie naar kennis. En die kennis helpt je verder in de markt. Het is een samengaan van de roadmap van een bedrijf, gekoppeld aan (nieuwe) technische mogelijkheden.

Advisering
Vergaderen en besluiten nemen in een wereld vol eigen, vervormde of onvolledige waarnemingen leidt natuurlijk nooit tot het gewenste resultaat. De vraag die gesteld moet worden is of we met elkaar überhaupt wel scherp zien. Misschien zitten we allemaal wel aan een grote vergadertafel wazig te kijken, tot een androïde ons komt vertellen dat we de helft missen of een dokter ons een bril aanmeet.

Als je een transitie ingaat naar een vernieuwde ict-omgeving laat het dan bijdragen aan bedrijfsdoelstellingen. Laat vooral iemand je helpen bij het matchen van doelstellingen en technische mogelijkheden, zeker in deze snel wijzigende wereld waarin standaarden nog vaak niet definitief zijn, security-aspecten soms nog onderbelicht worden en de mens vaak vergeten wordt in het machine-to-machine-plaatje.
Om bij de metaforen te blijven: investeer in uw androïde, laat u de goede bril aanmeten. Besteed tijd aan het kiezen van een leverancier, het goedkoopste plaatje is niet altijd het meest betrouwbare. Stuur op de waarde-output van een ict verandering en niet op de verandering intrinsiek.

Weinig bedrijven die ict als ondersteuning van hun doelen gebruiken hebben genoeg up-to-date kennis in huis om nieuwe techniek in alle facetten te kunnen doorgronden. Daarmee krijgt de consultant op ict en innovatief gebied een cruciale rol. De uitkomst van advisering zal het kaf van het koren scheiden in de ict-branche. De kunst van adviseurs is dat de reis van de klant naar een bepaald doel (de customer journey) de reis van de klant blijft en niet de reis van de leverancier van ict.

Empathie is hier het sleutelwoord, sterker nog dan welk buzz word dan ook. Er wordt veel geadviseerd met het doel iets te verkopen. Op zich is dat logisch, aangezien we meestal commercieel werken. Maar iets verkopen en dan snel weglopen als het niet aan de verwachting voldoet geeft een slechte naam. Echt advieswerk vergt empathie. Als je weet hoe een klant denkt en tegen de wereld aankijkt begrijp je zijn doelen en weet je hoe je die kan helpen realiseren. Op basis van vertrouwen en waarden. Dat verkopen komt dan echt wel.