Appreciative Inquiry (AI) is een methode die gehanteerd kan worden bij het realiseren van een verandering. Centraal daarbij staat de manier waarop medewerkers en collega’s gemotiveerd worden tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid, zonder zich voornamelijk te richten op problemen, zwakten en tekorten.

Het gaat om positieve energie bij zichzelf en bij anderen te creëren om zo goed mogelijk (in co-creatie) samen richting de gewenste verandering te gaan. Dit vergt, helaas meestal, een ander denkkader dan te doen gebruikelijk. We zijn immers vaak geneigd te letten op de negatieve zaken. Soms noemen we het nog positieve feedback, maar de focus ligt toch veelal op verbeterpunten. Een belangrijk onderdeel van AI is het stellen van vragen die zijn gericht zijn op het doorbreken van dit patroon, om nieuwe mogelijkheden en perspectieven te creëren. Een bekend principe van AI is alles wat aandacht krijgt, groeit.

AI wordt ook wel Waarderend Onderzoek genoemd. Waarderen door te zien dat wat er is en daar op voort te bouwen. De kracht daarbij is om er van uit te gaan hoe je graag zou willen dat de dingen eruit zouden zien. Kiemen die er zijn uit laten lopen; een veel gebruikte metafoor bij AI. Denken in mogelijkheden. Bestaande energie van mensen benutten. Het uitstellen van oordelen.

Het is daarbij vooral een kwestie van sámen onderzoeken. Die uitwisseling is heel belangrijk volgens AI: de actie zit in de interactie. Globaal begin je met een positief doel. Vervolgens doe je onderzoek naar momenten waarop dat er al in meer of mindere mate was, denk je vooruit naar hoe het zou kunnen zijn, waarna je weer naar het heden gaat en kijkt: wat vraagt nu aandacht, waarna je concrete plannen maakt over eerste stappen. In het Engels komt je zo tot een 4D-cyclus. Hier valt het na te lezen.

appreciative-inquiry-cycle

De KNVB heeft dit principe goed begrepen. Naast de misschien meer te verwachten aspecten als doceren en leidinggeven wordt tijdens de opleiding tot pupillentrainer ook geleerd hoe je heel goed kijkt wat voetballertjes al kunnen en wat ze leuk vinden. Met een team hele jonge mensen droom je van een doel; beter worden, of winnen, of kampioen worden. Je kijkt hoe je daar wilt komen door de match te maken tussen wat er al is en wat er nodig is om tot het doel te komen. Je stemt de training erop af en coacht tijdens de wedstrijd.

In tegenstelling tot wat we vaak in praktijk zien wordt bij dit coachen ook nadrukkelijk uitgegaan van positiviteit. En dat is ook nodig. Veel gekakel langs de lijn (hier te lezen) of door hoge druk van ouders (hier te zien) ontbreekt bij de voetballers soms het vertrouwen om goede dingen te laten zien of fouten te mogen maken om te leren. Tijdens de cursus wordt veel nadruk gelegd op dit geven van vertrouwen, leiderschap te tonen en ouders te betrekken. Als je het goed doet krijg je die spelertjes ook mee. Ze gaan hun goede dingen zien en geven elkaar complimenten. Ze steunen elkaar richting het doel.

Raar dan wel, dat we het als volwassenen zo moeilijk vinden. Het is al moeilijk om de mindset van AI goed voor ogen te houden; positief denken, waarderend de weg naar het doel te onderzoeken. Voor je het weet zit je in de modus van “Ja maar” of “Nou dat kan toch wel beter.” Helemaal moeilijk is het om gezamenlijk iets na te streven en daar in meer of mindere mate het persoonlijk gewin voor aan de kant te schuiven.

Niet alleen zou het goed zijn voor elke vader, die training geeft op de voetbalclub of een wedstrijd coacht, om een cursus te volgen hoe je dit op een goede, waarderende manier doet. Het is een goede methode voor de gehéle vereniging, om de eigen identiteit (opnieuw) vast te stellen. Veel verenigingen zijn eigenlijk bedrijven geworden, met de focus op de structuur, verantwoordelijkheden en “vrijwillige” bijdragen in plaats van aandacht voor de cultuur, de verbindende elementen en de droom over de toekomst. Het zou ook een goede training zijn voor verandermanagers, om kijken wat je leert van op een positieve manier omgaan met kinderen om een bepaald doel te bereiken. Zo kun je mensen een spiegel voorhouden waarom kinderen dit wel lukt en in veel verandersituaties volwassenen niet.
 
Kijk ook hieronder: