De Nieuwe Maatschappij

Nieuw Werken. De term raakt al belegen. Met name door de techniek wordt Nieuw Werken überhaupt mogelijk. Naast alle voordelen en welvaart ook met grote gevolgen. Martin Heidegger sprak al van een voltooiing van de metafysica, de techniek als imperatief. Pieter Lemmens spreekt over een risicosamenleving, waarbij de gevolgen van de techniek niet onder controle zijn. We zijn ook allang geconditioneerd door de techniek op het gebied van communicatie, informatica en genetica.

classWat nu als we werkelijk allemaal Nieuw gaan werken? In eerste instantie krijg ik Monty Python achtige visioenen over een leraar in een klaslokaal met 2 leerlingen, een chef op een lege werkvloer en spookachtige kantoorlocaties waar de wind vrij spel heeft.

Want Nieuw Leren in het onderwijs is eigenlijk allang niet nieuw meer. Een onderwijsinstelling als de Open Universiteit heeft al veel ervaring op het gebied van leren op afstand in een virtuele omgeving. Voorzichtig krijgen leerlingen van het Voortgezet Onderwijs al digitaal lesmateriaal aangeleverd en heeft een beetje school een eigen workspace voor een leerling. De moeizame fietstocht elke morgen, zeer vroeg ook nog, naar een fysiek leslokaal lijkt in principe steeds minder noodzakelijk. Leerlingen zullen heus nog wel op school verschijnen voor een gymles en sociale vorming, maar scholen kunnen toch kleiner worden.

Nieuw Werken heeft zeker met locatie te maken. Als we met z’n allen de vrijheid krijgen overal te kunnen werken zal dat impact hebben op de grootte van bedrijfslocaties. Bij detacheringsbedrijven Ik heb jaren in de detachering is het reeds lang een goede gewoonte om slechts periodiek bij het moederbedrijf te verschijnen, om de binding ermee te behouden. Gaan we dit massaal doen dan gaan we toch uit van een gemiddelde bezettingsgraad in het pand, hetgeen tot gevolg zal hebben dat de kantooroppervlaktes kleiner kunnen. We krijgen dus meer leegstand.

koopMinder files, meer gespreid woonwerkverkeer. Maar ook problemen rondom scheiding van werk-privé. Tante Annie op de bank terwijl je je target nog niet hebt gehaald en eigenlijk liever even later bij het eten aanschuiven omdat je spreadsheet nog net niet af is. Alle zolders verbouwen tot werkhok. Boodschappen doen met de headset op. De economie nog meer 24 uur per dag.

Zomaar losse voorbeelden over wat een andere benadering van mens, leren en werken tot gevolg zou kunnen hebben. Op bedrijfsniveau en gemeenteniveau is men druk doende om de gevolgen voor het eigen proces in kaart te brengen. Denkt men verder na dan is men ook bezig met de mensen, de veranderingen, de aansturing, de autonomie, de opleidingen.

Wat ik nog wat mis zijn mensen die bezig zijn met de gevolgen voor de maatschappij. Wat zijn de gevolgen voor de infrastructuur, wat zijn de psychische gevolgen voor een werkende mens met vervagende grenzen tussen werk en privé? Er zijn wel initiatieven in die richting, maar is dit voldoende? Potentiëel is Het Nieuwe Werken een beweging die Een Nieuwe Maatschappij creëert.

Laten we daar klaar voor zijn. Wie pakt dit op? De politiek?